İngilizce yeterlilik sınavı seçmek bazen ayakkabı seçmeye benzer. Ayağınıza uymayanı alırsanız, yol boyunca canınız yanar. Son yıllarda bu kararı zorlaştıran yeni seçeneklerden biri de e-TEP.
e-TEP, ÖSYM'nin bilgisayar tabanlı İngilizce yeterlilik sınavı. En büyük farkı şu: Okuma ve gramerle yetinmiyor, 4 beceriyi birlikte ölçüyor (okuma, dinleme, yazma, konuşma). Bu yazıda şunu netleştireceğiz: Kimler için mantıklı, kimler YDS'de kalmalı, aradaki farklar neler ve seçimi hızlandıran kısa bir kontrol listesi.
2026 Şubat itibarıyla sınav ayrıntıları dönemsel kılavuz ve duyurularla güncellenebiliyor, bu yüzden son kararı vermeden önce ÖSYM'nin güncel kılavuzunu kontrol edin.
e-TEP tam olarak nedir, hangi becerileri ölçer?
e-TEP (Electronic Test of English Proficiency), ÖSYM'nin geliştirdiği dört becerili bir sınav. Mantığı, dili "kağıt üstünde bilmekten" çok, kullanabilmeyi ölçmeye yaklaşır. Bu yönüyle TOEFL ve IELTS'e daha yakındır, YDS'ye daha uzaktır.
Sınav sonuçları CEFR (Avrupa Ortak Dil Çerçevesi) yaklaşımıyla ilişkilendirilir. Yani sadece "kaç puan aldım?" değil, "hangi seviyedeyim?" sorusuna da daha anlamlı bir cevap üretmeyi hedefler. ÖSYM'nin yayınladığı çerçevede B1, B2 ve C1 gibi seviyeler öne çıkar.
Bir diğer önemli nokta, e-TEP'te tek başına dil bilgisi bilgisi sizi güvene almaz. Çünkü dinleme ve konuşma gibi bölümlerde refleks, akıcılık ve anlam kurma devreye girer. Kısacası sınav, "Bu metni anlarım" ile "Bu durumda kendimi anlatırım" arasındaki farkı görünür kılar.
Sınavın bölümleri: okuma, dinleme, yazma, konuşma
e-TEP'te dört bölüm var ve her biri ayrı bir beceriyi ölçüyor:
- Okuma (Reading): Akademik ağırlıklı metinlerle anlama, çıkarım yapma ve detay yakalama ölçülür. YDS'ye göre daha "metinle çalışma" hissi verir.
- Dinleme (Listening): Parçaları takip etme, ana fikir ve ayrıntıyı yakalama öne çıkar. Kayıtlar genelde bir kez dinletilir, bu da odak gerektirir.
- Yazma (Writing): ÖSYM'nin paylaştığı formatta iki görevle karşılaşılır. Biri yaklaşık 250 kelimelik kompozisyon, diğeri yaklaşık 120 kelimelik e-posta yanıtı. Burada dil bilgisi kadar düzen, netlik ve fikir akışı da puan getirir.
- Konuşma (Speaking): Kayıt üzerinden yanıt verdiğiniz görevler bulunur. Değerlendirmede akıcılık, kelime seçimi, anlaşılırlık ve telaffuz gibi ölçütler öne çıkar.
Bu dört bölümün ortak mesajı basit: e-TEP, İngilizceyi sadece "tanıyanı" değil, "kullananı" ayırt etmeye çalışır.
Süre, ortam ve sınav merkezleri: bilgisayarda girmenin artıları eksileri
e-TEP bilgisayar üzerinden uygulanır ve e-sınav merkezlerinde yapılır. ÖSYM kılavuzlarında toplam süre dönemlere göre değişebilse de pratikte yaklaşık 160-240 dakika aralığı konuşulur. Örneğin ÖSYM'nin paylaştığı uygulamalarda toplam süre 240 dakika olarak yer aldı ve iki ana bölüm arasında 15 dakikalık ara bulunabildi. Bu ayrıntılar sınav dönemine göre güncellenebilir.
Sınav merkezleri de önemli bir gerçek. Dönemsel duyurularda e-sınav binaları Ankara, İstanbul, İzmir ve Adana gibi sınırlı şehirlerle açılabildi. Bu da "benim için ulaşım kolay mı?" sorusunu kritik hale getirir.
Bilgisayarda sınava girmenin artıları var: Süre yönetimi daha standart olur, cevap değişikliği daha hızlıdır. Dinlemede ses kalitesi de genelde tutarlıdır. Öte yandan eksileri de gerçek: Klavyede uzun metin yazmak yorabilir. Konuşmada kayıt almak bazı adaylarda ekstra stres yaratır. Yani e-TEP, sadece İngilizce değil, biraz da sınav ortamına uyum ölçer.
e-TEP kimler için mantıklı, kimler için zaman kaybı olabilir?
Burada "en iyi sınav hangisi?" sorusu doğru değil. Doğru soru şu: Hangi sınav sizin hedefinizi daha hızlı taşır?
Kısa bir örnek düşünün. Konuşması iyi, yazıda da düzenli biri, yalnızca YDS'ye çalışınca kendini eksik hisseder. Çünkü güçlü olduğu tarafları sınav göstermiyordur. Tam tersi de olur. Paragraf ve gramer tekniği güçlü biri, konuşma pratiği zayıfsa kısa vadede e-TEP'te zorlanabilir.
Bazı dönemlerde ÖSYM duyurularında e-TEP'e başvuru için YDS veya e-YDS'den 70 gibi koşullar ya da B2 düzeyi gibi ifadeler yer aldı. Bu yüzden plan yaparken güncel kılavuzla uygunluğu kontrol etmek gerekir. Eğer hedefiniz netse, hazırlık stratejiniz de netleşir. Gerekirse kişiselleştirilmiş bir programla ilerlemek için e-TEP YDS hazırlığı için özel dersler gibi seçenekleri değerlendirmek işinizi hızlandırabilir.
e-TEP'i seçmeniz mantıklıysa büyük ihtimalle şu gruptasınız
- Konuşma ve yazmanız fena değilse: Çünkü e-TEP bu gücü puana çevirir, YDS ise çoğu zaman "görmez".
- İş veya eğitimde 4 beceri isteniyorsa: Çünkü kurumlar bazen "sadece puan" değil, beceri kanıtı arar.
- Gerçek iletişim hedefliyorsanız: Çünkü dinleme ve konuşma, günlük iş akışına daha yakındır.
- CEFR seviyenizi net görmek istiyorsanız: Çünkü e-TEP, seviye mantığıyla daha uyumludur.
- Uzun vadeli İngilizce planınız varsa: Çünkü hazırlık süreci dili kalıcı güçlendirir, sadece test tekniği birikmez.
Bu profile yakınsanız e-TEP çalışması, sadece sınav için değil, işleyen bir beceri için yatırım olur.
YDS daha mantıklı olabilecek senaryolar: hedef sadece puansa
YDS bazen daha pragmatik bir seçimdir. Özellikle şu durumlarda:
- Kısa vadede puan gerekiyor ve zaman kısıtlıysa: Çünkü YDS, test rutinine daha hızlı oturabilir.
- Konuşma ve yazma pratiğiniz çok zayıfsa: Çünkü e-TEP'te bu iki bölüm puanı doğrudan etkiler.
- Paragraf, kelime ve gramer tekniğiniz iyiyse: Çünkü YDS'nin ağırlığı burada toplanır.
- e-TEP merkezine erişim zorsa: Çünkü şehir ve kontenjan konusu planı bozabilir.
Bu bir "kolay zor" tartışması değil. Hedefe göre seçim yapmak, gereksiz aylar kaybetmenizi engeller.
YDS'den farkı ne, hangisi kariyer hedefinize daha çok hizmet eder?
En net fark, ölçtüğü şeydir. YDS, ağırlıkla okuma, kelime ve dil bilgisi üzerinden gider. e-TEP ise dört beceriyi bir arada ister. Bu yüzden hazırlık tarzı değişir.
Stres türü de farklıdır. YDS'de zamanla yarışıp doğru şıkkı bulursunuz. e-TEP'te ise buna ek olarak konuşma kaydı, yazı planı, dinlemede odak gibi parçalar gelir. Ayrıca ÖSYM, e-TEP ve YDS için dönem dönem eşdeğerlik tabloları yayımlayabiliyor. Yine de kabul koşulları kurumdan kuruma değişebilir, başvuracağınız kurumun güncel şartı belirleyicidir.
Hızlı karşılaştırma: içerik, format, ölçüm yaklaşımı
Aşağıdaki tablo, farkı tek bakışta görmeniz için:
| Başlık | e-TEP | YDS |
|---|---|---|
| Ölçtüğü beceriler | Okuma, dinleme, yazma, konuşma | Ağırlıkla okuma, kelime, dil bilgisi |
| Sınav formatı | Bilgisayar tabanlı, e-sınav merkezi | Genelde klasik çoktan seçmeli |
| Soru ve görev tipi | Metin, dinleme, yazı görevi, konuşma kaydı | Test soruları, şık üzerinden ilerler |
| Hazırlık odağı | Beceriyi geliştirme ve performans | Test tekniği, kelime, paragraf |
| Stres kaynağı | Konuşma kaydı, yazma süresi, odak | Süre, çeldiriciler, hız |
| Uygun aday profili | 4 beceriyi göstermek isteyen | Hızlı puan hedefleyen, test rahatlığı seven |
Özetle, e-TEP daha "performans", YDS daha "test" hissi verir.
Seçim kontrol listesi: 7 soruda kendinize uygun sınavı seçin
Aşağıdaki sorulara hızlıca evet hayır deyin:
- Konuşma ve yazma, işimde veya okulumda gerçekten gerekiyor mu?
- Klavyede hızlı ve düzenli yazabiliyor muyum?
- Haftada en az 2 gün speaking pratiği yapabilir miyim?
- Dinleme çalışmasını düzenli sürdürebilir miyim?
- e-TEP sınav merkezine ulaşımım kolay mı?
- Kısa vadede tek hedefim "puan" mı?
- Çoktan seçmeli test çözmek beni rahatlatıyor mu?
İlk 5 soruya çoğunlukla "evet" diyorsanız e-TEP daha uygun olabilir. 6 ve 7'ye "evet" ağır basıyorsa YDS daha hızlı sonuç verebilir.
Bu liste kesin hüküm vermez, ancak yanlış sınava aylar vermenizi önler.
Sonuç: Doğru sınav, doğru hedefle seçilir
e-TEP, İngilizceyi dört beceride ölçtüğü için gerçek kullanıma daha yakındır. YDS ise okuma ve dil bilgisi ağırlığıyla, puan odaklı hedeflerde daha pratik olabilir. Bugün bir sayfa açın, hedefinizi tek cümle yazın, sonra 2 haftalık mini deneme planı yapın: bir speaking kaydı, bir writing denemesi, bir de YDS paragraf seti. Son olarak 2026 takvimi ve ayrıntılar için ÖSYM'nin güncel kılavuzunu takip edin, kararınız netleşsin.