GRE Vocabulary'de 1 Ayda 1000 Kelime

1 ayda 1000 kelime kulağa çılgın gelebilir. Yine de doğru sistemle, bu hedef gayet yapılabilir. Çünkü mesele sadece "çok kelime görmek" değil, ezberleyip unutma döngüsünü kırmak.

1000 kelime, 30 güne bölününce günde yaklaşık 34 kelime eder. Bu da her gün kısa ama düzenli bir çalışma demek. Dahası, işin sırrı son gün panik ezberi değil, aralıklı tekrar (spaced repetition) ve zor kelimeler için mnemonic (hafıza tekniği) kullanmaktır.

Bu yazının sonunda elinde net bir günlük plan olacak. Hangi gün kaç kelime, ne zaman tekrar, nasıl test, nasıl kart hazırlanır, hepsi belli olacak.

Hedefi doğru kur: 1000 kelimeyi 30 güne bölen basit sistem

Önce hedefi düzgün "paketleyelim". 1 ayı 4 haftaya böl, her hafta ayrı bir mini hedef koy. Günde 34 kelimeyle gidersen ay sonunda 1020 kelimeye yaklaşursun. Bu küçük tampon, kaçırdığın günlerde nefes aldırır.

• Günlük hedef: 34 yeni kelime
• Haftalık hedef: yaklaşık 238 kelime (34 x 7)
• Aylık toplam: yaklaşık 1000 kelime

Burada kritik nokta, öğrenme döngüsünü baştan kurmak. Yeni kelimeyi gördün, "tamam" deyip geçersen unutursun. Beyin, hatırlama çabasını seviyor. Bu yüzden her kelime için aynı düzeni uygula:

Aynı gün kısa tekrar, 2-3 gün sonra tekrar, 7 gün sonra tekrar, 15 gün sonra tekrar. Bu döngü, kelimeyi kısa hafızadan uzun hafızaya iter.

Kelime seçimini de rastgele yapma. GRE, akademik ve soyut kelimeleri sever. "Günlük konuşmada çıkmıyor" diye kenara attığın kelimeler, Text Completion ve Sentence Equivalence'ta sık gelir. O yüzden frekansı yüksek, sınav diline uygun kelimelere öncelik ver.

Kelime listesini nasıl seçeceksin, zor kelimelerde nasıl öncelik vereceksin?

En hızlı ilerleme, "en çok çıkan kelimelerden" gelir. İlk 2 hafta, sık görülen akademik kelimeleri merkeze al. Örneğin 2026 GRE listelerinde sık görülen kelimeler arasında ubiquitous, mitigate, equivocal, pragmatic, laconic, obfuscate, ephemeral gibi kelimeler sürekli döner. Tek tek hepsini burada listelemek yerine, seçim mantığını kural yap:

Frekans odaklı liste, sonra kişisel zayıflık listesi. Çünkü herkesin takıldığı kelimeler farklıdır.

Benzer anlamlı kelimeleri kümeler halinde öğrenmek bazen iyi çalışır. Mesela "belirsiz" ailesi (nebulous, equivocal, ambiguous) bir arada akılda kalabilir. Ancak risk de var: kelimeler birbirine karışabilir. Bu yüzden kümeyi küçük tut, 3 kelimeyi geçmesin.

Yanlış öğrenmeyi azaltmak için basit bir kural koy:

Her kelimeye tek net anlam + 1 örnek cümle. İkinci, üçüncü anlamı ilk turda ekleme. Önce çekirdeği oturt, sonra genişlet.

Ölçmezsen büyümez: takip tablosu ve mini test rutini

Motivasyon tek başına yetmez. Ölçüm, sistemi ayakta tutar. Bunun için dört kutulu basit bir takip düzeni kullan. Kağıt da olur, not uygulaması da olur.

Aşağıdaki tabloyu birebir kopyalayıp kullanabilirsin:

Her gün 5 dakikalık mini test yap. Kartın önünü kapat, anlamı söyle, sonra örnek cümleyi kendi cümlenle değiştir. Haftada bir gün de 50 kelimelik hızlı tarama testi ekle. Bu tarama, "sanki biliyorum" hissini yakalar.

Takip edeceğin metrikler basit olsun: doğru oranı, en çok karışan ikililer, unutulanlar listesi. Böylece ertesi hafta hangi kelimelerin daha çok tekrar istediğini net görürsün.

Aralıklı tekrar ile kalıcı öğrenme: 15 dakikalık günlük tekrar planı

Aralıklı tekrar, çok basit bir fikre dayanır: Bir şeyi tam unutacakken hatırlamaya çalışırsan, hafıza güçlenir. O yüzden her gün aynı kelimeyi tekrar tekrar okumak verimsizdir. "Son gün hepsini baştan" yöntemi de bu yüzden çöker. Gözün kelimeyi tanır, ama sınavda anlam gelmez.

Burada hedef, okuma değil hatırlama. Yani kartı görür görmez cevabı söylemeye çalışacaksın. Yanlışsa sorun değil, zaten sistem bunun için var.

Gün içine iki kısa seans sıkıştırmak çok işe yarar:

Sabah 7 dakika, akşam 8 dakika. Toplam 15 dakika. Süre kısa olunca bahane azalır. Ayrıca gün içinde iki kez temas, kelimeyi "günlük hayatın parçası" gibi hissettirir.

Tekrar yaparken kartı sadece okursan, beynin uyur. Kendini sınarsan, beyin çalışır.

Hazır bir tekrar takvimi: aynı gün, 2. gün, 4. gün, 7. gün, 15. gün

Bir kelimeyi bugün öğrendiğini düşün. Takvimi şöyle kur:

• Aynı gün: 30 saniyelik hızlı kontrol (anlam, 1 örnek)
• 2. gün: kısa test (tanımı söyle, cümle kur)
• 4. gün: karıştırdığın kelimeleri ayıkla
• 7. gün: daha geniş tekrar, hız testi
• 15. gün: kalıcılık kontrolü

Peki bu, haftalık akışta nasıl görünür? Örnek:

Pazartesi 34 yeni kelime aldın. Salı günü, yeni 34 kelimeyle birlikte Pazartesi setinin 2. gün tekrarını yaparsın. Perşembe, Pazartesi seti 4. gün tekrarına gelir. Sonraki Pazartesi, o setin 7. gün kontrolünü eklersin. İki hafta sonra da 15. gün tekrarını yaparsın.

Bir gün kaçırdın diyelim. Borcu büyütme. Ertesi gün iki kısa seans yap: sabah "gecikmiş tekrar", akşam "o günün normal tekrarları". Yeni kelime sayısını da o gün 34'ten 20'ye indir, dengeyi yakala.

Kartlar nasıl yazılmalı? (tanım, ipucu, örnek, tuzak eş anlamlı)

Kart kalitesi, hızını belirler. Çünkü kötü kart, tekrar süresini uzatır. Basit bir şablon kullan:

Ön yüz: kelime. Arka yüz: kısa tanım, 1 örnek cümle, 1 eş anlamlı. Varsa en sık karışan kelimeyi "Dikkat" satırıyla ekle.

• Tanım: 7-9 kelimeyi geçmesin.
• Örnek cümle: GRE tarzı, akademik ve net olsun.
• Eş anlamlı: tek kelime seç, zihni dağıtma.

Türkçe anlamı tek kelimeye indirmek bazen riskli. Çünkü İngilizce kelime, bağlama göre renk değiştirir. Bu yüzden Türkçe karşılığı yazsan bile, örnek cümleyi asla atlama. Cümle, kelimeyi yerine oturtur.

Mnemonic teknikleriyle zor kelimeleri hızlı hatırla: pratik yöntemler ve örnekler

Mnemonic, bir tür "hafıza kancası"dır. Kelimeyi beynine asmak için küçük bir kanca atarsın. Sonra sınav anında kancayı çekersin, kelime gelir. Bu teknik, özellikle soyut GRE kelimelerinde işe yarar.

Üç pratik yöntem yeterli:

Hikaye kurma, görselleştirme, ses benzerliği. Burada önemli bir detay var: Abartılı, komik, hatta biraz saçma imgeler daha iyi tutunur. Çünkü beyin sıradan olana değil, garip olana dikkat eder.

Örnek fikirler:

• Ubiquitous (her yerde): "Ubi adında bir köpek var, evin her köşesinden çıkıyor."
• Ephemeral (kısa ömürlü): "Bir baloncuk gibi, dokununca patlıyor."
• Mitigate (hafifletmek): "Mighty Tate eldivenle topu yumuşatıyor."

Bu örnekleri hazır cevap gibi alma. Kendi hayatından detay eklersen iki kat etkili olur. Aynı kelime, iki kişide farklı kancayla daha iyi tutar.

Hikaye ve görsel kanca: 10 saniyede akılda kalan mini senaryolar

Hızlı çalışan bir kural koy: Senaryo 10 saniyede canlansın, tek bir duygu taşısın. Utanç, şaşkınlık, öfke, rahatlama gibi. Ayrıca kelimeyi bir eyleme bağla.

Örnek senaryolar:

• Obfuscate (bilerek karıştırmak): Sunum yapıyorsun, biri projektöre sis makinesi tutuyor. Her şey bulanık, sen sinirleniyorsun.
• Fastidious (aşırı titiz): Kalemlerin milimetrik dizili, biri bir kalemi kaydırıyor, içten içe geriliyorsun.
• Laconic (az konuşan): Toplantıda herkes uzun uzun konuşuyor, sen tek kelime söylüyorsun, ortam bir an sessizleşiyor.

En çok unuttuğun kelimeleri işaretle. Mnemonic üretme enerjini, en çok "Zayıf" kutusundaki kelimelere harca. Kolay kelimeye kanca üretmek zaman kaybı olur.

Karıştırılan kelimeler için ayırıcı ipuçları (confusing pairs)

GRE'de bazı kelimeler, isim gibi birbirine benzer. Bazen yazımı yakındır, bazen anlamı komşudur. Karışınca da soru gider. Çözüm için bir şablon yeter:

"A kelimesi şu bağlamda, B kelimesi bu bağlamda."

Kısa örnekler:

• Affect (fiil, etkilemek): "This policy can affect prices."
• Effect (isim, sonuç): "The effect was immediate."
• Eminent (ünlü, saygın): "An eminent professor spoke."
• Imminent (an meselesi): "A storm is imminent."
• Discreet (ketum, dikkatli): "Be discreet about the plan."
• Discrete (ayrı, ayrıksı): "Two discrete categories exist."

Bu çiftleri tek bir sayfada topla. Adına "Karışanlar Listesi" de. Her hafta tarama testinde yanlış yaptığın ikilileri bu listeye ekle. Sonra her ikiliye birer cümle yaz, hepsi bu.

GRE'de kelime sorularını kazandıran uygulama: Text Completion ve Sentence Equivalence rutini

Kelime öğrenmek puan getirir, ama tek başına yetmez. Çünkü GRE kelime sorusu, kelimeyi bağlamın içine koyar. Text Completion ve Sentence Equivalence'ta kazandıran şey, cümlenin yönünü okumaktır.

Bu yüzden kelime çalışmanı test pratiğine bağla. Günlük 10 dakikalık mikro rutin yeter:

5 dakika Text Completion, 5 dakika Sentence Equivalence. Zor soruda takılırsan süreyi uzatma. Onun yerine yanına not düş, akşam tekrarına ekle.

Kelime defterin de burada işe yarar. Öğrendiğin kelimeleri, cümle içinde "ton" değiştirerek dene. Örneğin sanguine (iyimser) kelimesini olumlu cümlede de, ironik cümlede de görmeye çalış. Böylece sınavda tek renge takılmazsın.

Bağlam önce gelir: ipucu kelimeler, zıtlıklar, neden sonuç ilişkisi

Bağlaçlar, cümlenin direksiyonudur. "Although, however" genelde zıt yöne çevirir. "Therefore" ise sonuç verir. Bu küçük sinyalleri yakalayınca, boşluğun istediği anlam daralır.

Uygulayacağın adımlar net olsun:

1. Tonu bul (olumlu mu, eleştirel mi?)
2. Mantık bağını yakala (zıtlık mı, sonuç mu?)
3. Boşluğun rolünü seç (sebep mi, sıfat mı, yargı mı?)

Tek cümlede aşırı kelime avına çıkma. Bazen bir kelimeyi bilmesen bile, yönü okuyup iki seçeneği eleyebilirsin. Bu da puan demektir.

Eş anlamlı tuzağına düşmeden seçenek eleme yöntemi

Sentence Equivalence'ta kural basit: iki doğru cevap aynı fikri güçlendirir. Yani iki kelime, cümlede benzer anlam etkisi yaratır. Bu yüzden önce kendi kelimeni bul, sonra seçenekleri eşleştir.

İşleyen yöntem şudur: Cümleyi oku, boşluğa "kendi kelimeni" koy. Sonra seçeneklerde bu fikri veren iki kelimeyi ara. Eş anlamlı gibi duran ama tonu kaydıran seçeneklere dikkat et.

Eleme filtresi kullan:

Çok uç, konu dışı, ton yanlış. Bu üçü, zor kelimelerde bile yanlışları azaltır.

İki seçenek birbirine benziyor diye atlama. İkisi aynı fikri kurmuyorsa, ikisi de yanlış olabilir.

Sonuç: 1 ayda 1000 kelime, doğru sistemle gerçekten olur

Bu plan dört parçadan oluşuyor: (1) hedefi bölmek ve takip etmek, (2) aralıklı tekrar takvimini uygulamak, (3) zor kelimeleri mnemonic ile çakmak, (4) kelimeyi soruya bağlayan kısa bir rutin kurmak. Hepsi birleşince, "ezberledim ama unuttum" cümlesi zayıflar.

Bugün için küçük görev belli: 34 kelime seç, 15 dakikalık tekrar planını takvime yaz, 5 kelimeye mnemonic üret. Yarın sadece aynı şeyi tekrarla. Bir gün kaçırırsan da bırakma, sistemi ertesi gün yeniden rayına oturt.

İstikrar, bu işin en güçlü silahı. 30 gün sonra elinde sadece 1000 kelime değil, kelime öğrenmeyi bilen bir çalışma alışkanlığı olacak.